آرشیو آبان ماه 1404

بعضی وقت‌ها حس می‌کنم تمام مشکلات دنیا با برنامه‌ریزی دقیق، جلوی پای من سبز می‌شن.

انگار دنیا فهمیده دارم به هدف‌هام فکر می‌کنم،

بعد که می‌فهمه زیادی جدی شدم،

میاد جلو، لبخند می‌زنه و می‌گه:

«کجا؟ وایسا ببینم، فکر کردی خیلی زرنگی؟»

آروم نزدیک می‌شه، دستشو می‌ذاره روی شونه‌هام،

و با صدایی که هم مهربونه هم تحقیرآمیز، می‌گه:

«نگران نباش، زرنگ‌تر از تو هم هست.»

وقتی حس می‌کنم دارم چیزی یاد می‌گیرم،

نویسندگی، ساختن، زندگی کردن با تمام وجود...

یه‌هو چندتا مشکل غیرقابل حل می‌ذاره جلوم و می‌پرسه:

«خوب عزیزم، حالا چی؟»

نمی‌دونم چرا این کارو می‌کنه.

واسه چی اینجایی؟ چی می‌خوای؟

هنوز اون‌قدری که باید حال نکردی که بازم اومدی همین‌جا؟

چیه؟ چرا صفحه رو نگاه می‌کنی؟

از اینکه ببینی به استیصال رسیدم، لذت می‌بری، درسته؟

کیف می‌کنی من یا هر کس دیگه‌ای رو توی این اوضاع ببینی؟

حرف بزن دیگه... چرا سکوت کردی؟

چی می‌خوای که حرفی نمی‌زنی؟

«چرا فکر می‌کنی مشکل از منه؟»

می‌بینی؟ می‌پرسه چرا.

خوب مگه معلوم نیست؟

مگه نمی‌بینی نمی‌ذاری یه روز خوش از گلوم پایین بره؟

جدی جدی تصمیم گرفتی کل زندگی رو زهرمار کنی، درسته؟

«نه واقعاً، اصلاً چنین تصمیمی ندارم.»

چرا من این‌طوری حس نمی‌کنم؟

چرا فکر می‌کنم تنها تصمیمی که داری همینه؟

«نمی‌دونم، شاید تو زیادی بدبینی!»

هه، می‌گه من زیادی بدبینم.

ببین... من خودم ختم روزگارم.

از تو بدتری ندیدم. نیست.

خسته‌ام.

خستگی گاهی داره منو از پا درمیاره.

نمی‌گی این آدم دلداری می‌خواد؟

بیای و آرومش کنی...

اصلاً آروم نه، فقط یه چیزی بگی.

یه چیزی که بفهمم هنوز زنده‌ام.

«داری درد می‌کشی، پس زنده‌ای.»

بی‌خیال بابا، حوصله‌ی حرف فلسفی ندارم.

الان واقعاً خسته‌ام.

آرزو‌هام یکی‌یکی دارن دود می‌شن.

خوب چی می‌مونه از من، جز یه بی‌چاره‌ی پر از آرزو؟

مگه چیز دیگه‌ای هست؟

چرا به‌جای این همه فشار، یه کار مثبت نمی‌کنی؟

ها؟ چرا یه لحظه اجازه نمی‌دی اوضاع رو درست کنم؟

چرا یه لحظه صبر نمی‌کنی؟

یه لحظه فقط...

بذار نفس بکشم.

بذار زندگی کنم، لعنتی...

بیا، طاقت حرف شنیدن هم نداری.

کجا داری می‌ری؟

میموندی حالا...

گفتم که طاقت نداری...

رفتی...

برو به سلامت.

زندگی کجاست؟

نمیخوام بهش باور داشته باشم اما اگه با کسایی که آلزایمر دارن رو به رو بشین، نمیدونید باید بهشون چی بگید.نه این که چون شما نمیدونیم، چون اونا نمیدونن...شما هم نمیفهمید این توصیفی که دارید با اون ها سازگار هست یا نه...
مثلا من نمیدونم اون آدمی که دیدم همونی بود که بهش میگفتم
"آقاجون"
یا یه آدم عادی بود. یکی از همون هایی که نمیدونی کیه... اگه توی خیابون از کنار هم دیگه رد بشید می ایستید، دست و رو بوسی میکنید و بهت میگه 
"علی بابا، خوبی؟"

درد دلتنگی

چقدر دلم برای کسی که اون خاطرات رو حمل میکرد تنگ شده.فکرش نمیکردم دلم برای یه نظامی سفت و سخت این همه تنگ بشه. آخه وقتایی که بود، اصلا احساس نمیکردم که دلم میتونه برای این آدم تنگ بشه.آخه میبینی، همیشه اینجاست، همیشه ساعت پنج صبح بلند میشه، همیشه صبحانش رو توی یه سینی میبره توی اتاق روی پشت بام، تا صبح زود بخوره، بعد با چرخ بره سر کار، توی راه هم از کوچیک گرفته تا بزرگ به همه سلام کنه، همه هم با شور و شوق جواب سلام این مغازه دار باشرف محله رو بدن.
مغزم قفل میکنه وقتی به این فکر میکنم که اگه...
اگه یه روزی منم این طور بشم چی؟ اگه یه روزی منم توی این موقعیت گیر کنم، دارم به چی فکر میکنم؟ چیزی نیست که بخوام بهش فکر کنم. اگه چیزی بود که میتونستم بین خاطره ها پل بزنم و بدوم روی پل ها و فریاد بزنم 
"هنوزم میشناسم، همه رو. میدونم کی هستم، میدونم چیکار میکنم. میدونم باید موقع ایستادن وزنم رو روی پاهام بندازم، میدونم که باید چطوری لیوان رو بلند کنم. میدونم باید خودم غذا بخورم، خودم..."
اما اون موقع هیچی از اطرافم درک نمیکنم. حتی از خودم...

واقعا تلخه...

این که حافظه ات رو بگیرن. اگه از اول حافظه ای درکار نبود واقعا مساله خاصی نداشتم. اتفاق بعضی وقتا به این فکر میکنم که صبح بیدار شم، هیچی یادم نیاد به غیر از همه خاطرات قشنگی که دارم. میدونم اون ها یه خاطره به حساب می آیند، اما...
من دلم تنگه برای این که بازم من بشناسه...
نه برای خودم، دروغ میگم. فقط برای خودم این میخوام.آخه اون خونه... من یاد مهمونی های بزرگ می اندازه، آخر هفته ها و بازی کردن با محمدرضا، اونم وقتی تازه کامپیوتر خریده و فیفا پنج و دسته هایی اولین بار توی اتاق اون دیدم.
اصلا انگار اون خونه رو با پدربزرگم میشناسم.
دوباره دارم همه چی رو زیاد حس میکنم، هنوز مامان جون هست.
البته خسته است. خیلی خسته ولی هست.
محمدرضا هست اما توی این مدت به اندازه یه عمر بزرگ شده، دلم نمیخواد بگم پیر شده اما انگار شده.
زندگی عجب میگذره پسر...

اما...

بارسنگینی که فقط دیده میشود.

مثل پتک، بر سرت میکوبد اما به هیچ وجه درد جسمی متحمل نمیشوی.نگاهش میکنی اما به هیچ وجه نمیترسی، بیشتر خشم گین میشوی. انتظار آمدنش را نداری اما همیشه سر وقت خودش را میرساند، در نزده وارد میشود و گوشه ای به انتظار مینشیند تا زمانی که خوراکی مورد علاقه اش روی میز پیدا شود و آن زمان آنقدر شلوغ میکند که فیلم کوتاهی که میبینی را نابود کند، دیگر به فیلم توجهی نمیکنی و بیشتر حواست به این است که این مهمان ناخوانده چه میگوید و چه میخواهد.اصلا چرا باید همه جا باشد؟

اسم هایی که ندارد...

دلم میخواست آنقدر قابل شناختن بود که میشد اسمی رویش گذاشت، مدرسه ای ثبت نامش کرد تا لااقل کمی تربیت شود و به جای این که راه و بی راه مزخرف بگوید و در گوشت حرف بزند، کمی کمک حالت باشد.اما انگار که نه انگار نیاز داری که این فرد، این موجود، این تکه ای از وجود خودت که سخت در حال و آینده و حتی گذشته تو تاثیر دارد، ذره ای دلش به حال تو و احوالاتت نمیسوزد و اما از آن وقتی که هوس آتش بازی کند و آتش بسوزاند و مغز استخوان تو میسوزد و تو را ذله میکند و تو ناچاری که گوش کنی.

از چه میگویم؟

از تحقیر، یا بهتر بگویم خودتحقیری... این که دیگران تحقیرت کنند، منشاء مشخصی دارد، زمانی آغاز میشود وزمانی به انتها میرسد، اندکی درگیر آن موقعیت هستی، تلاش میکنی تا تغییرش دهی یا در بدبینانه ترین حالت ممکن، قبولش میکنی اما این صدا، همان که تو را له میکند، صدای کفش های خودت نیست. کس دیگری است که به تو آسیب میزند اما در شرایطی که من در آن به سر میبرم، خبری از دیگری نیست.خودت هستی و خودی که نیست، منتظر این است که دیگران حرفی بزنند، به آن حرف گوش کند و از تکه پارچه ای که در خانه مانده آتشی درست که تمام جنگلی که تو سال های سال وقت برای آن ها گذاشته ای و بذر کاشته ای و کم کم بزرگشان کرده ای،یکجا بسوزد و آخر دست هم همه چیز را گردن تو بیندازد و تو هم ناچار قبول میکنی.

کمی غیر شخصی است...

گمان نمیکنم مختص من باشد، اما میدانم که در من بیشتر از سایرین هست. شاید دیگران خیلی با این حس رو به رو نباشند اما من انگار ساخته شده ام تا کمترین چیزی که ربطی به من ندارد را به خودم ربط دهم، بعد هم تمام بیچارگی ها و ناتوانی ها را سرخودم بریزم و بعد هم آنقدر این کار را تکرار کنم که تمام شود زندگی آن لحظه و شروع به فکر کردن به این کنم که این همه بیچارگی پایانی هم دارد،اما این آتش تا درخت هست میسوزد، دلم میخواهد که بروم و تکه ای که به آتش کشید را بردارم اما خوب...

بعد چکارش کنم؟

آخر مگر کاری از دست من برمی اید؟ خیر، کاری هست که بتوانم دربرابر این شیاد همه محق کنم؟ خیر، او دائما من را به من تحمیل میکند و همیشه هم یکی از این من ها را بازنده میکند تا ناچار از بین بروم و خودم را از هم بپاشانم و بمیرم و سخت زندگی کنم و سخت زندگی کنم و سخت زندگی کنم و ناچار بمانم و بگذارم که او هر کاری که دوست دارد انجام دهد.خوب چاره ای هم نیست، مثلا من از خودم انتظار دارم چکار کنم؟انتظار دارم تا خودم را نجات دهم اما واقعا میتوانم این کار را انجام دهم؟نه...

چرا نمیتوانم نجات یابم؟

شاید برای این پاسخ بسیار ساده و سطحی...

دیگر (من)ی در کار نیست. شاید به آن معنایی که قبلا در ذهن داشتم در کار نیست.یک سبک زندگی هست، که آن هم مال من نیست. حالا هم که کارهایی که دلم میخواهد دارد به سبک دیگران تکرار میشود تا کمی از زندگی آن ها را هم وارد زندگی خودم کنم و بعد هم تلاش کنم این سبکی که مال من نیست را با ملال بسیار مال خود کنم و بعد از آن ناگهان متوجه شوم که این سبک زندگی بسیار دمده و از بین رفته است و بعد به سمت و سوی ساخت یک زندگی جدید بروم و همانچیزی که دارم را هم نابود کنم.

دست آخر چه کار میکنیم؟

تا به حال که دست آخری نداشته اما گمان میکنم روزی تمام شود.احتمال میدهم که آن روز، روز آخر زندگی من باشد. احتمال میدهم که آن روز،دیگر چیزی برای سوختن وجود نداشته باشد.نوعی شرایط آخرالزمانی که من به واسطه رویارویی با خودم زنده زنده در آتشی که تمام این سالها درونم روشن بوده میسوزم و بعد خسته و درمانده، رو به روی خودم مینشینم و از گذران زندگی ام میگویم.

گاهی احساسات برای من قابل تحمل است...

اما گاهی احساسات نه، این یکی از آنهایی است که بی تابم میکند و وادارم میکند که سخت دلسپرده لحظه هایی باشم که هیچ نیستم و هیچ نمیخواهم که باشم. اما وقتی که تصمیم میگیری که با جهان رو به رو شوی، باید با تمام جهان رو به رو شوی، نمیتوانی قسمت های خوبی که پیش می آید را نگه داری و قسمت هایی که خیلی خوب نیست را دور بیندازی.

دست آخر...

کاش میشد گاهی وقت ها دکمه ای را زد، کمی خوابید و چند روز بعد بیدار شد.روزی که تمام این احساسات از بین رفته و دیگر خبری از ذره ذره کردن خودت نیست.چقدر خوب میشد، اما ممکن نیست.

زندگی، مگه چیزی به غیر از رسیدن به یک سری تصویر هست که کسی به غیر از ما اونها رو نمیبینه؟ تصویر یه عالمه قاب عکس که ما توی هر کدوم از اون ها، با لباس های شیک ایستادیم، لبخند زدیم و یه جام، یه کیف پر پول، برگه های هوادارا که داریم امضا میکنیم، توپ طلا، یه همسفر همیشگی یا یه بچه باشه؟بعید میدونم که من تنها کسی باشم که شب تا صبح کابوس نرسیدن میبینم و صبح تا شب تلاش میکنم تا کابوس هام تبدیل به واقعیت نشه؟ منم که میخوام بعدا یه نگاه عاقل اندر سفیه به کسی که رو به روم نشسته بندازم و بگم

"دقیقا از همون لحظه شروع شد"

اون آدمی هم که رو به روم نشسته با نگاه خیلی جدی به لبخندم نگاه کنه سر تکون بده.

صبح که از خونه میایم بیرون، خودمون رو مسلح انگیزه میکنیم که از پس کنایه های کوچیک و بزرگ رئیس، از غرهایی که بقیه به جونمون میزنند، از سکوت معنی دار بچه هامون موقع دیدن چیزی که میخوان و ما نمیتونیم براشون بخریم بربیایم.فکر نمیکنم فقط من باشه، حالا به قطعیت میتونم بگم چهره های خیلی جدی که هر روز میبینم، دارن تلاش میکنند تا به جایی که میخوان برسند.هر روز جدی تر از دیروز.

 

مسیری که کوتاه نیست.

میدونیم که خیلی خیلی طولانیه، آخه وقتی ندونیم، به قول کسایی که بیشتر از ما توی اون مسیر موندن(حالا هر چی میخواد باشه) آتشی هستی ما رو سوزونده که زود خاموش میشه.کسایی که میمونند باید داستان شمع و پروانه رو زندگی کنند و هیچ وقت از رفتن به سمت شعله ها سیر نشند،خلاصه میجنگیم، از اول صبح تا ....

تا کی؟نمیدونیم، نه من نه شما، آخه تو این دوره زمونه، که همه چیز درحال پیشرفته، واقعا نمیشه به جایی رسید که بگی تموم شد. دیگه هیچی نیست که من بخوام بهش برسم و همین باعث میشه قدم ها مون رو طوری برداریم که انگار هیچ وقت قرار نیست خسته بشن. میرقصیم، تلاش میکنیم انگیزه به خودمون بدیم. دوست داریم که بریم. حتی اگر هیچ وقت به مقصد نرسیم. اما با هیچی هم که نمیشه. آخرش باید یه چیز کوچیکی برامون داشته باشه. چند قرون پول، یه شکلات کوچیک، یه لبخند یا حتی یه اسم.

"یه موفقیت کوچیک"

موفقیت ها، قطع به یقین غیرقابل شناخت ترین در تمام جهان هستند.چرا؟ آخرین باری که به موفقیت رسیدید کی بود؟ اون لحظه حس میکردید چه دستاوردی پیدا کردید؟ حس میکردید که توانایی به توانایی قبلیتون اضافه شده یا حس میکردید زورتون بیشتر شده، به خصوص برای ما مردا، همون وقت یه حس میگه بهتون

"غیر ممکنه، کاری که من نتونم؟"

یا حس کردید که یه لحظه باید بشینید و به موفقیتتون فکر کنید. این که بلند شید، دست هاتون رو مشت کنید و به سمت بالا پرتاب کنید و بگید

"من موفق شدم."

بعد هم تمام تماشاگران صحنه بزرگ زندگیتون ایستاده شما رو تشویق کنند که عجب انسانی! هموست که تمام آنچه درنوردیدنی نیست را درنوردیده!!!!!!

بعد میگید

"بقیه اش هم همینطوری میگذره!"

شاید حتی بخواید بلند شید و برید برای خودتون یه چای بریزید، شاید ناخنکی به بیسکوئیت های توی کابینت بزنید، یه آواز کوچیک هم زمزمه کنید و روی پنجه پا چرخی بزنید.

بعد هم چشماتون رو میبندید تا یکی از آجرهایی که وسط بیابون براتون خالی کردن را روی هم بگذارید و بعد از چند سال، دیوار بلند افتخاراتتون رو به دیگران نشون بدید.اون ها هم، بیان و به دیوار شما به چشم یه موزه زنده نگاه کنند. عجب وضعیتی...

مطمئنید که اون آجر ها به سمتتون پرتاب نشده؟ مطمئنید که یکی از اون آجرها، به سرتون برخورد نکرده؟ آره بابا معلومه اگه خورده بود که نمیتونستید حرف بزنید، به باقی بدنتون چی؟نه، معلومه که نه.

هیچ کدومش روی پاتون نیفتاده؟

نه؟ پس چرا واستادید؟کی گفته به آخر مسیر رسیدید؟ نمیخوام مثل معلم های انگیزشی حرف بزنم،قضیه اینه که یه جایی حس میکردی تو یعنی پیمودن این مسیر.تو یعنی کسی که دائم داره پیش میره اما حالا ایستادی..چرا؟یعنی الان دیگه اون فردی که میخوای هستی؟الان وجودت، درگیر اون داستانی که میخوای هست؟ این توانایی حل مساله ای که پیدا کردی باعث میشه به سمت و سوی حل مساله های جدیدی بری؟ نه؟ چرا داری دیواری میسازی که جلوی دیدتو بگیره؟ آره، دقیقا جلوی دیدته، بقیه که میان رد میشن...

نه دیگه این کار نکن، چرا داری به زور بقیه رو نگه میداری که دیوار تو رو ببینند؟بی خیال اون زن علاقه ای به دیدن تو نداره، باید راه بیفتی و باهاش به جلو بری، اون معتقد... چیکار کردی؟ رفت...

عه، نگاه کن...این همون آدمی بود که یه روزی مسخره اش میکردی..داره میره...تو هنوز ایستادی بغل این دیوار احمقانه ای که خودت ساختی و خودت حس میکنی که خیلی بزرگه...راه بیفت...

اما تو نمیشنوی.هیچ کس نمیشنوه، من همین امروز توی این موقعیت بودم، داشتم کر میشدم.راستش بخوای من همیشه همینطورم، نمیدونم شما هم بیشتر از خود تلاش کردن و در مسیر بودن به این علاقه دارید که بشینید و داستان در مسیر بودنتون رو برای بقیه بگید یا نه؟

داستان خیال..

بعد از اینکه به این که ایستادی آگاه شدی، قصد رفتن میکنی اما...پشت پلک هات یه عالمه تصویر هست که هنوز گوشه و کنار اون ها رو ندیدی. بزار یه چند دقیقه ای دیگه اینجا باشی، قول میدم دیر نمیشه. یادت که نرفته، تو به چه سرعتی کل این مسیر رو اومدی! کی میتونست مثل تو بیاد؟ کی میتونست مثل تو اینقدر توانایی داشته باشه که توی این مدت کم، این همه راه بره، کی میتونست دیوار به این بلندی بسازه، کی میتونی تو باشه؟ تو توی تمام دنیا یکی هستی...

و تو برای همیشه به این فکر میکنی که این نقاب، زیباترین است و بعد سلاح کارآمدت برای شکار آنچه زیباتر از اکنون توست رو برای همیشه زمین میذاری حتی خیلی از ماها همین جا متوقف میشیم.خیلی از ماها همین جا تموم میشیم.خیلی از ماها نابود میشیم.خیلی از ماها هم همه چیزهایی که میتونیم داشته باشیم رو رها میکنیم و میچسبیم به قاب عکس هایی که تنها دارایی ما هستند و در نهایت میگیم

"دیگه از ما گذشته."

خوب هر کی رفت خوبه که ما که نرفتیم بدیم؟

اصلا موفقیت چیه؟ کی میتونه بگه تو موفق هستی یا نه، البته که امروزه یه ملاک خیلی خیلی قدرتمند داریم به اسم پول ولی واقعا هیچ کسی نمیتونه بگه که تو موفقی یا نه.

ما مثل بندبازهایی هستیم که داریم روی یه بند خیلی باریک راه میریم، کل فضا رو مه گرفته و زیرپا هم خالی خالیه! اما نمیدونی تا کجا ولی میبینی که آدم هایی که می افتند صدای دادشون تا زمان خیلی خیلی زیادی شنیده میشه.خوب چیکار کنیم؟ برگردیم و به بقیه بگیم

"میدونی که من چکارهایی انجام داد؟ واسا برات بگم"

احتمالا دوتا دست بخوره به سینه ات و پرت بشی پایین، یا شاید از بغلت بگذرند، باید بری جلو به سمت ساختمونی که اون طرف قرار گرفته تا بعد از این که چند دقیقه نفس گرفتی، شروع به رفتن به سمت ساختمان بعدی کنیم. میدونم، شاید خسته کننده باشه اما مگه زندگی چیزی به غیر از اینه؟ این که بجنگی تا به چیزهایی که میخوای برسی؟

میدونم، یکم ناامید کننده است اما خیلی هیجان انگیزه...امتحان کن. اون قاب عکس لعنتی رو بذار زمین و راه بیفت، میدونم که مقصدی در کار نیست، البته شاید...خدا رو چه دیدی، شاید تو برسی.

هنوز میتوان لذت برد؟

همه ما، در هنگام رشد مواردی را پیدا میکنیم که با آنها، میزان دوپامین مغز به حد اعلام میرسه و بعد هم در تلاشی برای رسیدن به این میزان، مجددا به انجام مجدد اون کار میپردازیم. اما سوال اینجاست که ورای این تغیرات هنوز هم میتوان از چیزی لذت برد؟اون هم وقتی که هیچ نشانه رفتاری مبنی بر لذت بردن از رفتار مشاهده نمیشه.

کدوم نشانه؟ مگه غیر از اینه که زمانی که ما مشغول خوردن بستنی هستیم، با آرامش اجازه میدیم ذره ذره اجزاء سازنده بستنی توی بزاق دهان حل بشن و بعد خیلی خیلی آروم تمام وجودمون با عطروانیل پر بشه، شیرینی که روی زبون هست تمام دهان رو پرکنه و بعد لبخند رضایت بخشی که روی لب هامون میشینه. خوب، مگه این ها رفتار نشان دهنده لذت نیستند.

خوب، ما اصلا از کاری لذت میبریم؟

برای این که باید بگیم، ما توانایی این رو داریم که رفتار مشخصی برای اکثر کنش ها درنظر بگیریم، رفتار بدون زمان، یه شرطیه مهمله، فارق از این که این رفتار در کدام زمان و کدام مکان رخ میده، با هر بار رخ دادن ما بتونیم به این نتیجه برسیم که فرد در حال لذت بردن هست.این کار درست نیست، ما بازهم به سمت یه مجموعه رفتار علی رفتیم، مجموعه ای که خودش عامل اشتباه دیدن، اشتباه دسته بندی کردن و در نهایت اشتباه کنش کردن هست، یه ایده آل شاید کانتی، شایدم افلاطونی که ما رو تا یه جهان مجزا از این دنیا میبره.اما اگه این کار نکنیم، چه راهی برای فهمیدن این هست که داریم لذت میبریم؟

چه بخواهیم چه نخواهیم، همه چیز در بستر زمان رخ میدهد.

از اتفاق های عجیبی که برای همه انسان ها می افته، اینه که اونها محدود به تصاویر ذهنی هستند، که هر کدوم با زمان شکل و شمایل مناسب برای به یادآوردن رو تجربه میکنه. قطع به یقین به خاطرات خودتون که نگاه میکنید، چهره افرادی که حتی الان هم با اون ها در ارتباط هستید فرق میکنه. این راه مغز برای جلوگیری از اشتباه در درک زمان. همه چیز را برمبنای تصاویری که پیش از این در ذهن هست، دسته بندی میکنه.لذت چی؟ لذت هم زمان منده؟

اصلا لذت یه خاطره است؟ اگر بخوایم با دوپامین اندازه گیری کنیم، احتمالا بشه با یه این همانی ساده در نظر گرفت که لذت همان، تحریک دوپامین هست، اون وقت این کنش، یه کنش درونی توسط نورون های مغزی نسبت به یه محرک بیرونی هست. پس باید رفتارهایی رو هم داشته باشیم که پیش از این انجام شده اند تا به لذت برسند، چون اگر خاطره ای نبود، حرکتی نبود و اگر حرکتی نبود کنشی نبود و اگر کنشی نبود، اصلا رخدادی نبود که به واسطه آن میزان دوپامین افزایش پیدا کنه. پس قطعا خاطره ای هست، حتی اگر خیلی در دسترس نباشه؟

پس عنصر خاطره هست، عنصر زمان هم هست، یعنی همین الان هم که مثلا من در حال نوشتن هستم، اگر زمانی از نوشتن دوپامین در بدنم ترشح شده باشه، الان هم به یک میزان معینی در حال ترشح شدن هست. هر چقدر هم ادامه پیدا کنه، شاید میزان دوپامین ترشحی من هم ادامه پیدا کنه.

نتیجه گیریمو انجام دادم، البته خیلی زود. میزان دوپامین، احتمالا به این بستگی داره که چه مقدار زمانی جهت انجام یک کار صرف میشه. هر چقدر زمانی مصرفی بیشتر باشه، احتمالا حافظه عضلانی شما، بیشتر از قبل یادآوری میکنه و هر چقدر حافظه عضلانی شما یادآوری کنه، رفتار رو عینا تکرار میکنه و رفتار تکرار شده، شاید بتونه به ترشح دوپامین همون اندازه یا بیشتر منجر بشه که احتمالا هیچ وقت این اتفاق نمی افته. هیچ وقت بیشتر از میزانی که باراول دوپامین ترشح شده، ترشح نخواهد شد.

فقط زمان رو داریم!!

صبح بلند میشیم، سر میز صبحانه لقمه ها رو یکی پس از دیگری برمیداریم چون این لقمه، این غذا، این صبحانه اون چیزی نیست که توی ذهن ما بوده.توی راه، ناگذیر بدن داره به یاد میاره که قبلا موقع راه رفتن چه میزان دوپامینی ترشح کرده. وقتی سرکار میریم که اوضاع خیلی وخیمه تا زمانی که اس ام اس پول صداش در نیاد، خبری از دوپامین نیست. عصری احتمالا میریم دوستامون رو ببینیم، تا دراگ در کار نباشه که نمیتونیم از چیزی لذت ببریم، وقتی پیش پارتنرمون هستیم، اصلا نمیتونیم به رابطه فکر نکنیم، وقتی که میخوایم ناهار بخوریم، شام بخوریم اصلا نمیفهمیم چی میخوریم چه برسه به این که بخوایم فکر کنیم، حافظه عضلانی بگه باید چیکار کنیم.اون وقتی هم که بخوایم چیزی رو به دست بیاریم که اصلا تحمل این رو نداریم که با مشکل رو به رو بشیم، همه چیز باید مطابق با درخواست ما، خیلی خیلی سریع تبدیل به واقعیت بشه در غیر این صورت....

دو عنصر دخیل در لذت.

زمان، سختی رسیدن به اون مساله. در این باری حرفی نزدیم، خیلی راحت. نویسنده ها احتمالا بیشتر با این مساله رو به رو هستند، وقتی از اول داستانشون، به چیزی اشاره میکنند و کم کم پیش میبرند، مخاطب میدونی با چی طرفه، از خوندن اون لذت میبره و همیشه خدا اسم تو و کتابت/فیلم نامه ات/نمایش نامه ات رو یادت میمونه اما همین که یه مساله ای خیلی یه دفعه ای میپره وسط داستان، مثل دئوس اکس ماشینا، مخاطب به جای اینکه حواسش به کاری باشه که این عنصر اضافه شده انجام میده میپرسه

"این از کجا اومد؟"

مثل همین الان و واکنشی که به عنصر دوم از خودتون نشون دادید.اما موقعی که راسکولنیکف تبر برمیداره، هیچ کس نمیگه تبر از کجا اومد.تبر همین جا بود، حتی اگه خودش نه، میزانی تلاش که برای رسیدن به اون انجام میشد و جای خالیش حس میشد، دقیقا همین جا بود.

در آخر..

هنوز میشه لذت برد، اگه زمانی داشته باشیم. نمیشه خیلی از آدم ها رو سرزنش کرد، وقتی تایم ناهار خوردنت نهایتا چند دقیقه است، نمیتونی هم به فکر سیر شدن باشی هم به فکر لذت بردن. یا نمیشه وقتی امنیت روانی کافی نیست، با خیال راحت راه بری یا نمیشه وقتی از دوست داشتن و دوست داشته شدن کسی مطمئن نیستی، در آغوش اون به قله های لذت برسی.اما مگه کارما آدما انجام دادن کارهای سخت نیست.خوب اینم یکی از اون کارهای سخته، بهتره تلاش کنیم لذت ببریم.

اول صبح، وقتی میخواستم از خواب بیدار شم، انگار پتو نمیگذاشت، سفت منو به تشک میچسبوند و در گوشم آروم میگفت "تمام این سر و صداها، فقط یه تیکه ای از خواب توعه، همه چی آرومه...آروم باش و بخواب."

منم با وجود میلی که به بیدار شدن داشتم، بی توجه به سر و صداها، میخوابیدم.بعد دوباره کسی می اومد و من بیدار میکرد.منم یکم بیدار میموندم و بعد دوباره میخوابیدم.بار سوم دیگه خیلی جدی اومدن بیدارم کردن.وقتی از خواب بیدار شدم، یکم منگ بودم. انگار وارد یه دنیای دیگه شده بودم. اصلا دلم نمیخواست قدم بردارم و به سمت روشویی دستشویی برم و سر و صورتم رو بشورم اما ناگذیر رفتم. نگاهم که به خودم افتاد، پلکام یکی یکی از دستوراتم سرپیچی میکردند و می افتادند و من باید با زور زدن و تلاش بسیار اون ها رو باز نگه میداشتم. قبل از رسیدن به میز صبحانه، قطره های آب کار خودشون کردن و من بیدار شدم و از همون لحظه ای که دیگه چشمام کاملا باز بود، صدای چندتا حرف به هم پیوسته توی سرم میپیچید.

"خواب نیست، خودش به خواب زده"

اتفاقی که برای من افتاده بود.خیلی عجیب تر از چیزیه که مردم میگن یا فکر میکنند هست. چون من واقعا درکی از جهان اطرافم نداشتم. اما ما فکر میکنیم کسی که خودش رو به خواب زده، کاملا هوشیاره و اتفاقی که داره براش میفته انتخاب خودشه. من انتخاب خودم نبود،من اصلا انتخابی نداشتم.کاملا خواب بودم، چشمام دست خودم نبودند، حتی الان که دارم بهش فکر میکنم هم دست خودم نیست.یه بی اراده گی فوق العاده لذت بخش بود. من در آرامش مطلق بودم، هیچ استرسی در کار نبود، هیچ چیز غیر آرومی اطرافم نبود. هیچ رفتار تحریک کننده ای نبود. فکری نبود، دروغی نبود، زندگی نصفه و نیمه ای نبود. من بودم و من و من و من و من هایی که حتی نمیتونند من رو از این وضعیت بیرون ببرند.

خوب توی این وضعیت واقعا دلم نمیخواست کسی من از خواب بیدار کنه.آخه من خواب نبودم، من داشتم یه زندگی خیلی خیلی خوب رو طی میکردم، با این که میدونستم ادامه دار نیست اما اونقدر خارق العاده بود که داشتم به حرفش گوش میکردم. اونقدر لذت بخش بود که واقعا خودم رو نمیشناختم، من کسی ام که اگه صدام بزنید، مطمئنا واکنش نشون میدم اما اون لحظه حتی نمیدوستم اسمی که صدا میزنند مال منه، فقط واکنش نشون میدادم به چیزی که نمیدونستم چیه.

زندگی آدما، پر از اتفاقای عجیب و غریبه، پر از اتفاقایی که باعث میشن وضع و اوضاع هر روز پیچیده تر بشه و اونا لا به لای یه سری اهرم فشاری که خودشون میسازن قرار میگیرند و روز به روز به چیزی که بهش میگن بدبختی نزدیک تر میشن. نه این که بدبختی فقط نداشتن پول باشه، نه...

بدبختی همون لحظه ای که حس میکنی داری به آرزوت میرسی اما یه قدم دیگه مونده، بدبختی همون وقتی که حس میکنی با پولی که سرماه به حسابت اومده یه جاودانگی عجیب در انتظارته، بدبختی عشقیِ که از جانب معشوقت یا همسرت میاد برای همیشه ادامه داره اما تمام میشه.ما آدما در بدبختی خودمون جاودانه میشیم.بین دو لحظه نشدن و بعد حس میکنیم که این شادی که بین این دو موقعیت به وجود اومده، جاودانمون میکنه.

گمان میکنم همه خودشون به خواب میزنند. از باهوش ترین آدم های اطرافت گرفته تا آدم هایی که شاید خیلی به هوش و توانایی ذهنی اونا اعتقادی نداشته باشیم. اصلا مگه میشه به یک گذاره باور داشته باشی و بعد خودت به خواب نزنی؟  روز همون بودن خورشید توی آسمون، شب همون نبودن خورشید، اما اگه یکی ازمون بپرسه خوب وقتی که نه خورشید هست نه خورشید نیست چی؟ احتمالا در پاسخ به همچین سوال هایی و در جهت بیدار نشدن از خواب آرومی که به واسطه مفاهیم داشتیم، عصر، گرگ و میش و غروب و طلوع رو ساختیم.

کلا از زمانی که زبان اومد و لنگر انداخت و خودش رو بار زندگی ما کرد، مجبور شدیم به یه خواب عمیقی فرو بریم، خوابی که نهایتش رو توی وجود هوش مصنوعی میبینیم. رویایی تمام نشدنی که تمام ایده آل هایی که ما توی ذهنمون برای سقراط در نظر داشتیم رو داره.همه چیزش...

اون میدونه، هیجانی نمیشه، میتونه منطقی باشه. انگار بعد از چند ده هزار سال بالاخره افلاطون به تمام خواسته هاش رسید و ما هم در کنارش داریم این پیروزی رو جشن میگیریم. کسی چه میدونه شاید یه روزی این فیلسوف شاه به جهان حکم رانی کنه، اما این که وضع خوب باشه یا بد رو نمیدونم.

خلاصه که زبان، یعنی خوابیدن.کلمه ها یعنی در خواب عمیق فرورفتن و داستان گفتن یعنی رویایی که به واسطه آدم های دائم در خواب و آرامش ساخته میشه. اما این خواب بر خلاف خواب فردی یه قابلیت بی نهایت عجیب داره. داستان ها قابلیت انتقال دارند. ما میتونیم در خواب به خواب فرو بریم، اونهم نه در خواب خودمون...در خواب دیگران.

شاید همین رویای دیگران رو دیدن بود که باعث شد خیلی از اشتباهات رو انجام بدیم. توی بورسی سرمایه گذاری کنیم که بی وقفه بریزه، به جای دنبال کردن علائق پا توی شرکتی گذاشتیم که صاحب اون جز به سوءاستفاده از کارمنداش فکر نمیکنه. یا خودمون رو فریب بدیم که بدی در جهان وجود نداره.

برای من، یعنی این آدم که خودم هم جزو اونا هستم، هنوز خوابه.کی بیدار میشه؟

نمیدونم،اما بعید میدونم که بخواد بیدار بشیم.با چیزی که من تجربه کردم، اگه یکی دم گوشش باشه و دائم بخواد بهش یادآوری کنه که همه چیزهایی که میشنوه، همه چیزهایی که میبنینه، همه و همه صرفا یه گوشه ای رویایی هستند که دارند جلوی چشمامش رژه میرند، بعید میدونم بتونه بیدار بشه.

وقت هایی که دو به شک هستم، واقعا اذیت کننده است. فکر کن از یه طرف حسابی به پول حتی اندک احتیاج داری، از طرف دیگه با آدمهایی طرفی که هیچی به غیر از خواسته خودشون نمیبینند.وقتی طرف میگه باید توی دو ماه پیج من بیاد بالا، تو نمیدونی واقعا باید چی بگی، نمیدونی باید چه رفتاری داشته باشی، نمیدونی چطور میتونی بهش بگی

"عزیزمن، بایدی در کار نیست."

ولی میدونی که باید این کار انجام بدی، میدونی که به این کار نیاز داری. میدونی که باید برای قرون به قرون این پول زحمت بکشی، حالا این پول چه از طریق کارفعال به دست بیاد،چه یه درآمد غیر فعال باشه. واقعا هیچ فرقی نداره.انگار تا وقتی که مطمئن نشی پولی توی حسابته، هیچ کاری از دستت برنمیاد.

اوضاع سخته، اوضاع پیچیده است، اوضاع آدم به یه درماندگی به خصوصی میرسونه، یه درماندگی که پشتش هزار و یک نوع ترس هست. ترسهایی که نمیدونی برای چی باید اینجا و این لحظه خودشون رو نشون بدن. ترسهایی که داری، اداره میکنی، رفتار میکنی، توجه میکنی.حضور داشتنت کمی عجیبه، زندگی کردنت کمی عجیبه، اون هم وقتی این ترسها دقیقا پشت لحظه لحظه تمام زندگیت نشستند و دارند بهت لبخند میزنند. لبخند های بزرگی که اونقدر آیینه رو میپوشونند که تو هیچ کاری به غیر خندیدن به ساز این ترس ها از دستت برنمیاد.

من هم ترسهایی دارم، مگه میشه ترسهایی نداشته باشم. ترس از اینکه نتونم کارفرما رو راضی کنم، ترس از کارکردن با ابزاری که تا حالا با اون ها کار نکردم، ترس از اینکه این سناریوهایی که نوشتم به اندازه کافی خوب نباشه. من خیلی ترس دارم، خیلی. نمیدونم چطور میتونم دست از ترسیدن بردارم. شایدم هم نباید بردارم، آدمی هم که دیشب دیدم، یه تنه من برد لب مرزهایی که ترسها اونجا نشسته اند و دارن به من لبخند میزنند.

حتی اگه بی صدا باشه، من میتونم صداشون رو بشنوم.اصلا انگار ترس ها متخصص رفتارهای افراطی و چند منظوره هستند که نه میدونیم چطور ازش فاصله بگیریم، نه میتونیم به اونا وابسته نباشیم. آخه چرا باید این همه یکی خود ترسهای من باشه؟ چرا یکی باید این همه خود من باشه، کسی که ایده آل گرایی زیادش داره اونقدر بهش فشار میاره که چندجا چندجا داره کار میکنه. کسی که وضعیتش طوری که اصلا نمیتونه هیچ چیزی به غیر از کاری که پیش روش هست رو انجام بده. کسی که اصلا درک نمیکنه که داره به خودش فشار میاره. انگار یه ترس واحد داره به جفتمون لبخند میزنه. فقط به منم از یک زاویه لبخند میزنه و به اون از یک زاویه دیگه.

خلاصه که این آدم، که احتمالا باید بهش بگم آقای کارفرما، حسابی رفته روی مخ من. این که باید چیکار کنم رو کسی نمیدونه، الا خود خدا...